ÜÇÜNCÜ BÖLÜM · Ücret
Madde 36 — Kamu makamlarının ve asıl işverenlerin hakedişlerinden ücreti kesme yükümlülüğü
Kamu kurumlarında alt işveren kullanan üst işveren, alt işverenin işçilerine ödenen ücreti kontrol etmek zorunda; eksik ödenirse hakedişten kesinti yapılır.
Sade Açıklama
Genel ve katma bütçeli idarelerle mahalli idarelere veya kamu iktisadi teşebbüslerine yahut özel kanuna veya cumhurbaşkanlığı kararnamesine dayanılarak kurulan banka ve kuruluşlara; bunlar tarafından sermayesinin yarısından fazlasının teminine dayanılarak veya bu kurum, kuruluş veya idarelerce sermayesinin yarısından fazlası temin edilen suretle kurulan ortaklıklara, müteahhide verilen her türlü işlerde, müteahhitler işyerlerinde çalıştırdıkları her çeşit işçilerin ücretlerinden ödemediği her ay için müteahhitten yapılacak ödemelerden kesintiye gitmek için bu idare, teşekkül veya bankaca işyerinin bulunduğu yer Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bölge müdürlüğüne yazılı başvuruda bulunulur.
Bu yöntem, kamu işyerlerinde alt işveren çalıştıranların kötüye kullanımını engellemek için tasarlanmış bir öz-denetim sistemidir.
Günlük Hayattan Örnekler
- Bir belediye temizlik işini taşeronla yaptırıyor; alt işveren işçilere maaş ödemiyor. İşçiler bölge müdürlüğüne başvurarak belediyenin alt işverene ödediği hakedişten kesinti yapılmasını isteyebilir.
Orijinal Yasal Metin
Genel ve katma bütçeli dairelerle mahalli idareler veya kamu iktisadi teşebbüsleri yahut özel kanuna veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesine dayanılarak kurulan banka ve kuruluşlar; asıl işverenler müteahhide verdikleri her türlü bina, köprü, hat ve yol inşası gibi yapım ve onarım işlerinde çalışan işçilerden müteahhit veya taşeronlarca ücretleri ödenmeyenlerin bulunup bulunmadığının kontrolü, ya da ücreti ödenmeyen işçinin başvurusu üzerine, ücretleri ödenmeyen varsa müteahhitten veya taşeronlardan istenecek bordrolara göre bu ücretleri bunların hakedişlerinden öderler.14 Bunun için hakediş ödeneceği ilgili idare tarafından işyerinde şantiye şefliği işyeri ilân tahtası veya işçilerin toplu bulunduğu yerler gibi işçilerin görebileceği yerlere yazılı ilân asılmak suretiyle duyurulur. Ücret alacağı olan işçilerin her hakediş dönemi için olan ücret alacaklarının üç aylık tutarından fazlası hakkında adı geçen idarelere herhangi bir sorumluluk düşmez. Anılan müteahhitlerin bu işverenlerdeki her çeşit teminat ve hakedişleri üzerinde yapılacak her türlü devir ve el değiştirme işlemleri veya haciz ve icra takibi bu işte çalışan işçilerin ücret alacaklarını karşılayacak kısım ayrıldıktan sonra, kalan kısım üzerinde hüküm ifade eder. Bir işverenin üçüncü kişiye karşı olan borçlarından dolayı işyerinde bulunan tesisat, malzeme, ham, yarı işlenmiş ve tam işlenmiş mallar ve başka kıymetler üzerinde yapılacak haciz ve icra takibi, bu işyerinde çalışan işçilerin icra kararının alındığı tarihten önceki üç aylık dönem içindeki ücret alacaklarını karşılayacak kısım ayrıldıktan sonra, kalan kısım üzerinde hüküm ifade eder. (Değişik beşinci fıkra: 10/9/2014-6552/3 md.) İşverenler, alt işverene iş vermeleri
14 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 145 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “özel kanunla verilmiş yetkiye” ibaresi “Cumhurbaşkanlığı kararnamesine” şeklinde değiştirilmiştir. hâlinde, bunların işçilerinin ücretlerinin ödenip ödenmediğini işçinin başvurusu üzerine veya aylık olarak resen kontrol etmekle ve varsa ödenmeyen ücretleri hak edişlerinden keserek işçilerin banka hesabına yatırmakla yükümlüdür.