İKİNCİ BÖLÜM · İş Sözleşmesi, Türleri ve Feshi
Madde 24 — İşçinin haklı nedenle derhal fesih hakkı
İşçinin haklı fesih sebepleri: sağlığa zararlı koşullar, ahlak/iyiniyet aykırılığı (taciz vb.), zorlayıcı sebep, ücretin ödenmemesi.
Sade Açıklama
Süresi belirli olsun veya olmasın işçi, aşağıdaki hallerde iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir:
I — Sağlık sebepleri: işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olan iş; işverenin başka bir sürekli ve yakın hastalığa yakalanan kimseyle teması.
II — Ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırı davranışlar: işverenin işçiyi yanıltması, sözle/davranışla onuruna saldırması, cinsel taciz, sataşma, ihbar etmesi, ücreti zamanında veya hiç ödememesi, sözleşmedeki şartlara aykırı davranma. İşverenin başka bir işçi veya üçüncü kişi tarafından işyerinde işçinin cinsel tacize uğramasına ve önlem almamasına dahil.
III — Zorlayıcı sebepler: işyerinde bir haftadan fazla süreyle işin durmasını gerektirecek zorlayıcı sebepler ortaya çıkarsa.
IV — Ücretin ödenmemesi: ücreti kanun veya sözleşme hükümleri uyarınca hesaplanmaması veya ödenmemesi.
Günlük Hayattan Örnekler
- Maaşınız 2 ay üst üste ödenmedi — haklı fesih sebebidir; ihbar süresi beklemenize gerek kalmadan sözleşmeyi feshedebilir, kıdem tazminatınızı talep edebilirsiniz.
- Patron size hakaret etti; bu durumu belgelendirip aynı gün haklı fesih bildirebilir, kıdem tazminatınızı isteyebilirsiniz.
- İşyerinde size cinsel taciz uygulandı, işveren önlem almadı — haklı feshetmek için tek başına yeterli sebeptir.
Orijinal Yasal Metin
Süresi belirli olsun veya olmasın işçi, aşağıda yazılı hallerde iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir: I. Sağlık sebepleri: a) İş sözleşmesinin konusu olan işin yapılması işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olursa. b) İşçinin sürekli olarak yakından ve doğrudan buluşup görüştüğü işveren yahut başka bir işçi bulaşıcı veya işçinin işi ile bağdaşmayan bir hastalığa tutulursa. II. Ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri: a) İşveren iş sözleşmesi yapıldığı sırada bu sözleşmenin esaslı noktalarından biri hakkında yanlış vasıflar veya şartlar göstermek yahut gerçeğe uygun olmayan bilgiler vermek veya sözler söylemek suretiyle işçiyi yanıltırsa. b) İşveren işçinin veya ailesi üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak şekilde sözler söyler, davranışlarda bulunursa veya işçiye cinsel tacizde bulunursa. c) İşveren işçiye veya ailesi üyelerinden birine karşı sataşmada bulunur veya gözdağı verirse, yahut işçiyi veya ailesi üyelerinden birini kanuna karşı davranışa özendirir, kışkırtır, sürükler, yahut işçiye ve ailesi üyelerinden birine karşı hapsi gerektiren bir suç işlerse yahut işçi hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ağır isnad veya ithamlarda bulunursa. d) İşçinin diğer bir işçi veya üçüncü kişiler tarafından işyerinde cinsel tacize uğraması ve bu durumu işverene bildirmesine rağmen gerekli önlemler alınmazsa. e) İşveren tarafından işçinin ücreti kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmez veya ödenmezse, f) Ücretin parça başına veya iş tutarı üzerinden ödenmesi kararlaştırılıp da işveren tarafından işçiye yapabileceği sayı ve tutardan az iş verildiği hallerde, aradaki ücret farkı zaman esasına göre ödenerek işçinin eksik aldığı ücret karşılanmazsa, yahut çalışma şartları uygulanmazsa. III. Zorlayıcı sebepler: İşçinin çalıştığı işyerinde bir haftadan fazla süre ile işin durmasını gerektirecek zorlayıcı sebepler ortaya çıkarsa.