BİRİNCİ BÖLÜM · Genel Hükümler
Madde 1 — Amaç ve kapsam
Bu Kanun, işveren-işçi ilişkisinin temel kurallarını koyar; istisnalar dışında her işyerine uygulanır.
Sade Açıklama
İş Kanunu, çalışanların ve işverenlerin birbirlerine karşı hak ve sorumluluklarını düzenleyen ana kanundur. Çalışma koşulları, çalışma ortamı, ücret, izinler, fesih, iş sağlığı gibi konuların temel çerçevesini çizer.
Madde 4'teki istisnalar dışında, faaliyet konusu ne olursa olsun (fabrika, mağaza, kafe, ofis, atölye fark etmez) tüm işyerleri bu kanuna tabidir. Çalışanın da işverenin de bilgi sahibi olmasa bile bu kuralların etkisi altındadır.
Günlük Hayattan Örnekler
- Bir kafede günlük 10 saat çalıştırılan garson, "biz küçük işletmeyiz, kanunlar bize uygulanmaz" dense bile İş Kanunu'nun fazla mesai, izin ve fesih kurallarından yararlanır.
- Sözleşmesinde "Bu kanun bana uygulanmaz" yazsa bile bu hüküm geçersizdir; İş Kanunu'nun emredici kuralları sözleşmeyle aşılamaz.
Orijinal Yasal Metin
Bu Kanunun amacı işverenler ile bir iş sözleşmesine dayanarak çalıştırılan işçilerin çalışma şartları ve çalışma ortamına ilişkin hak ve sorumluluklarını düzenlemektir. Bu Kanun, 4 üncü Maddedeki istisnalar dışında kalan bütün işyerlerine, bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine ve işçilerine faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanır. İşyerleri, işverenler, işveren vekilleri ve işçiler, 3 üncü maddedeki bildirim gününe bakılmaksızın bu Kanun hükümleri ile bağlı olurlar.